Η αρχαία Αίγυπτος στον κινηματογράφο

Η εργασία που εκπόνησαν οι μαθήτριες του Α1:
Καγιούδη Χαρά, Μπότζα Ειρήνη, Πεχλιβανίδου Αλεξάνδρα, 
Πολούα Ηλεκτρα και Φρατζανά Χρύσα

Η Θεσσαλονίκη κατά τη ρωμαϊκή εποχή

Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να κάνετε μια εικονική περιήγηση στη Θεσσαλονίκη του 4ου-7ου αι. μ.Χ.

http://www.voria.gr/article/etsi-itan-to-kentro-tis-thessalonikis-ti-romaiki-epochi-foto

Εκπαιδευτική εκδρομή (Πιερία-Μαγνησία)

Στα τέλη Φεβρουαρίου το σχολείο πραγματοποίησε με την Α' τάξη τριήμερη εκπαιδευτική εκδρομή στο Βόλο, στα πλαίσια του μαθήματος της Ιστορίας. Κατά τη διάρκειά της οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν σε περιοχές με ιστορικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Συγκεκριμένα, επισκέφθηκαν τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο του Δίου, τους προϊστορικούς οικισμούς του Σέσκλου και του Διμηνίου, το αρχαιολογικό μουσείο του Βόλου, καθώς και τις Μικροθήβες. 

Πριν από την εκδρομή έγινε μια σχετική προεργασία καθώς καθένα από τα τέσσερα τμήματα ανέλαβε να προετοιμάσει αντίστοιχα μία από τις τέσσερις επισκέψεις: Βρήκαν πληροφοριακό υλικό που το παρουσίασαν στους συμμαθητές τους κατά την επίσκεψή τους, κάλυψαν φωτογραφικά την επίσκεψη (εκτός από τις Μικροθήβες, εξαιτίας του άσχημου καιρού) και κατέγραψαν τις εντυπώσεις τους. 

Το Α1 ασχολήθηκε με το Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου, το Α2 με το Δίον της Πιερίας, το Α3 με τις Μικροθήβες και το Α4 με το Σέσκλο και το Διμήνι.

Οι εργασίες τους παρουσιάζονται παρακάτω σε μορφή ηλεκτρονικών βιβλίων.

Α1:

http://www.flipsnack.com/78FC9F97C6F/1-ftj82nmpg.html

Α2:

http://www.flipsnack.com/78FC9F97C6F/2-fdn82nmpg.html

Α3:
http://www.flipsnack.com/78FC9F97C6F/3.html

Α4:

http://www.flipsnack.com/78FC9F97C6F/4.html

Η μυθική ίδρυση της Ρώμης

Ο Αινείας μεταφέρει τον Αγχίση έξω από την Τροία
Carle van Loo, 1729 (Μουσείο Λούβρου) 

Το Μυθικό στοιχείο το συναντάμε στην κτίση της Ρώμης ξεκινώντας από τη μυθική γέννηση του Ρωμύλου και του Ρέμου. Ο Πλούταρχος στον βίο του Ρωμύλου στο κεφ.3, εκθέτει την πιθανότερη εκδοχή για τη γέννηση. Η διαδοχή των βασιλιάδων από τον Αινεία και έπειτα είχε φθάσει στους Αμούλιο και Νουμήτορα. Η Ρέα Σύλβια, Εστιάδα, η οποία πήγαινε να αντλήσει νερό για θρησκευτικές τελετές, συναντήθηκε με τον θεό Άρη, με τον οποίο συνευρέθη. Από αυτήν τη γέννηση προήλθαν δυο παιδιά: ο Ρωμύλος και ο Ρέμος. Ο Αμούλιος, ο οποίος είχε εκδιώξει τον Νουμήτορα, φοβόταν μήπως όταν μεγαλώσουν τα παιδιά του πάρουν την αρχή, επειδή η Ρέα ήταν κόρη του Νουμήτορα και διέταξε να τα ρίξουν στον Τίβερη. Ένας υπηρέτης έβαλε μέσα σε σκάφη τα δυο μικρά και τα έριξε στον ποταμό. Όμως αυτά δεν πνίγηκαν, γιατί το νερό οδήγησε τη σκάφη σε κάποιο μέρος στις όχθες. Mια λύκαινα πήγαινε και θήλαζε τα μικρά, ενώ ένας δρυοκολάπτης επίσης τα έτρεφε και τα φύλαγε. Και τα δύο αυτά ζώα είναι ιερά ζώα του Άρη. Έτσι όταν η Ρέα είπε ότι τα παιδιά τα συνέλαβε με τον Άρη οι Λατίνοι την πίστεψαν.

Ρωμύλος και Ρέμος
Rubens, 1615-1616 (Pinacoteca Capitolina)

Όταν μεγάλωσαν τα δυο αδέλφια παρουσίαζαν χαρακτηριστικά ευγενών. Οργάνωσαν επανάσταση κατά του Αμούλιου και κατόρθωσαν να τον εκθρονίσουν. Ο Ρωμύλος είχε συγκεντρώσει αρκετή δύναμη σε λόχους και μπροστά από κάθε λόχο πήγαινε ένας άνδρας με μια αγκαλίδα χόρτου και κλάδων περιτυλιγμένη σε ένα κοντάρι. Αυτά οι Λατίνοι τα έλεγαν Μανίπουλα, γι’ αυτό και αργότερα ονομάστηκαν Μανιπουλάριους. Αφού συγκέντρωσε λοιπόν αρκετό κόσμο δεν ήθελε να διαλυθούν και έτσι αποφάσισε να κτίσει μια πόλη στο μέρος όπου είχαν διασωθεί, δίπλα στον Τίβερη. Έτσι κτίστηκε η Ρώμη, σύμφωνα με τη μυθική εκδοχή. Πολλοί είπαν ότι κτίστηκε σαν λιμάνι - αποικία της Άλβα Λόγγα, της πόλης στην οποία βασίλευε ο Αμούλιος και απ’ όπου ο Ρωμύλος και ο Ρέμος έφυγαν μετά τη νίκη τους.

Η Νέα Πόλη είχε ετρουσκικά χαρακτηριστικά και φαίνεται ότι στην κτίση της εφαρμόστηκαν οι ετρουσκικές τελετές. Έτσι ο Ρωμύλος τη χάραξε σε σχήμα τετραγώνου (Κουαδράτα). Η Roma quadrata είναι εικόνα του θείου κόσμου στο γήινο επίπεδο. Με ένα αλέτρι χάραξε το αυλάκι που καθόριζε τα όριά της. Ο Ρέμος, ο οποίος χλεύαζε τα τεκταινόμενα, πήδησε την τάφρο και γι’ αυτό ο Ρωμύλος τον σκότωσε. Αφού τον έθαψε, έφερε από την Ετρουρία μερικούς άνδρες, οι οποίοι με ιερούς κανόνες καθοδηγούσαν τα έργα, σαν να επρόκειτο περί τελετής. Γιατί στους Ετρούσκους υπήρχαν θρησκευτικοί κανόνες υποχρεωτικά εφαρμοζόμενοι για την ίδρυση κάθε πόλης. Σκάφτηκε ένας λάκκος κυκλικός και μέσα σε αυτόν κατέθεσαν τις απαρχές απ’ όλα όσα χρησιμοποιούσαν. Οι έποικοι έφερναν ο καθένας λίγο χρώμα από τον τόπο του και το έριχναν μέσα στο λάκκο ανακατεύοντας το. Τον λάκκο αυτό τον ονόμαζαν Μούντους, όπως έλεγαν και τον Όλυμπο. Έπειτα χάραξαν γύρω από αυτόν την πόλη κυκλική, γύρω από ένα κέντρο. Ο Οικιστής βάζοντας χάλκινο υνί στο άροτρο και ζεύοντας ένα ταύρο και μια αγελάδα έσκαψε ένα βαθύ αυλάκι. Αυτοί που τον ακολουθούσαν δεν άφηναν βώλους να πέσουν προς τα έξω, αλλά τους έριχναν μέσα. Όπου ήθελαν να γίνει πύλη σήκωναν το άροτρο και διέκοπταν το αυλάκι.

Αφού ο Ρωμύλος έκτισε τη Ρώμη και εκτέλεσε τις τελετές που αναφέραμε, προχώρησε σε άλλες ιδρυτικές δραστηριότητες. Έτσι ίδρυσε τις Λεγεώνες, που τις αποτέλεσαν οι μάχιμοι που θεωρούνταν οι εκλεκτότεροι όλων (Λάτιν, lego: διαλέγω). Επίσης ίδρυσε τη Σύγκλητο- συνέλευση των αρίστων. Κατόπιν ακολούθησε η γνωστή αρπαγή των Σαβίνων. Η πόλη μεγάλωσε και οργανώθηκαν οι κάτοικοι σε φυλές, καθορίστηκαν διάφορες τελετές εξαγνιστικού χαρακτήρα, καθώς και επετειακού (αναμνηστικές). Μερικοί αποδίδουν και την ίδρυση του Τάγματος των Εστιάδων στο Ρωμύλο, καθώς και στο Νουμά (άλλοι). Φαίνεται όμως ότι ο θεσμός προΰπήρχε και ο Ρωμύλος τον αναδιοργάνωσε, ο δε Νουμάς, αργότερα, τον καθιέρωσε δίνοντάς του μεγάλη σημασία και κύρος. Λέγεται ότι ο Ρωμύλος ήταν πολύ θεοσεβής και ασχολούνταν με τις θυσίες και τη μαντική. Αφού έκανε πολλούς νικηφόρους πολέμους πέθανε με θαυμαστό τρόπο. Έγινε ένα είδος θύελλας και ανηρπάγη από ένα σύννεφο. Οι Ρωμαίοι τον λάτρεψαν με την ονομασία Κυρίνος. Κύριν ονόμαζαν την αιχμή του Δόρατος και το Δόρυ, γι’ αυτό τον ονόμαζαν Κυρίνο, ως θεό πολεμικό.

Πηγή:http://www.nea-acropoli-athens.gr/

Η Νίκη της Σαμοθράκης στο Μουσείο του Λούβρου

Μπορείτε να δείτε εδώ ένα εντυπωσιακό video από το Μουσείο του Λούβρου που παρουσιάζει την αποκατάσταση του σπουδαίου αγάλματος της ελληνιστικής εποχής.

Πηγή:https://www.youtube.com/channel/UCafm6w_rPndqAtokQy04Jdw

Το ρωμαϊκό κράτος

Δείτε εδώ μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση για την εξέλιξη του ρωμαϊκού κράτους.

Πηγή: http://www.slideboom.com/presentations

Η Ελληνιστική εποχή (323 - 30 π.Χ.) σε εικόνες

Αλεξάνδρεια. Γραφική αναπαράσταση της πόλης. Στα ελληνιστικά χρόνια τελειοποιείται η αστική αρχιτεκτονική και οι πόλεις, συνήθως πυκνοκατοικημένες, ακολουθούν πλέον μαζικά το ιπποδάμειο σχέδιο.

Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας (ψηφιακή αναπαράσταση)

Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. και παρέμεινε σε λειτουργία εώς την πλήρη καταστροφή του απο δύο σεισμούς τον 14ο αιώνα μ.Χ. Ήταν ένας πύργος συνολικού ύψους 140 μέτρων και ήταν για εκείνη την εποχή το πιο ψηλό ανθρώπινο οικοδόμημα του κόσμου μετά τις πυραμίδες του Χέοπα και του Χεφρήνου.

Ψηφιακή αναπαράσταση της Αντίοχειας κατά τους ελληνιστικούς χρόνους

Ψηφιακή αναπαράσταση της Περγάμου

Ο Βωμός της Περγάμου στο Βερολίνο

Κατά τη βασιλεία του Πτολεμαίου του Σωτήρα (305-283 π.Χ.) έγινε προσπάθεια να ενοποιηθεί η αιγυπτιακή θρησκεία με τη θρησκεία των Ελλήνων κυβερνητών (θρησκευτικός συγκρητισμός). Η πολιτική του Πτολεμαίου αποσκοπούσε στο να βρεθεί μία θεότητα που θα ενέπνεε το σεβασμό και στις δύο εθνότητες, Οι Έλληνες έδειχναν ελάχιστο σεβασμό σε θεότητες που αναπαριστώνταν με κεφαλή ζώου και έτσι επελέγη ένα ανθρωπομορφικό είδωλο. Ονομάστηκε Άσερ-χαπι, δηλαδή Όσιρις-Άπις ή Σάραπις.

Η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας αποτέλεσε το κέντρο των γραμμάτων στην αρχαιότητα και το λίκνο της φιλολογικής επιστήμης. Ιδρύθηκε και εφοδιάστηκε με βιβλία από τον Πτολεμαίο Β΄ Φιλάδελφο και τον Πτολεμαίο Γ΄ Ευεργέτη. Τον πυρήνα της Βιβλιοθήκης φαίνεται να αποτέλεσε η προσωπική βιβλιοθήκη του Αριστοτέλη που την αγόρασε ο Πτολεμαίος Φιλάδελφος∙ ο διάδοχός του, Πτολεμαίος Ευεργέτης, την επαύξησε σημαντικά, κατάσχοντας οποιοδήποτε βιβλίο βρισκόταν σε όποιο πλοίο περνούσε από το λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Έτσι, σύμφωνα με εκτιμήσεις η Βιβλιοθήκη κατείχε 500.000-700.000 παπυρικούς κυλίνδρους μέχρι την καταστροφή της από φωτιά το 47 π.Χ. όταν ο Ιούλιος Καίσαρας κατέκτησε την Αλεξάνδρεια.

Η ρωμαϊκή κυριαρχία έκανε τον σημαντικότερο ιστορικό της περιόδου, τον Πολύβιο από τη Μεγαλόπολη (203-120 π.Χ.), να εισηγηθεί την παγκόσμια ιστοριογραφία και να επιχειρήσει να αναπαραστήσει πιστά, σαν νέος Θουκυδίδης, σε 40 βιβλία ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο μέσα από το πρίσμα της ανόδου της Ρώμης.

Ο Ζήνων δημιούργησε την φιλοσοφική σχολή του στωικισμού, η οποία ονομάστηκε έτσι επειδή δίδασκε στην Ποικίλη Στοά. Κατά τους στωικούς κύριο ζητούμενο του βίου είναι το να ζει κάποιος σύμφωνα με τη φύση του, η οποία τον ωθεί προς την Αρετή. Άρα το «κατά Φύσιν ζην» σημαίνει «κατ' Αρετήν ζην». Η Αρετή είναι το μόνο αγαθό και μόνο από αυτήν εξαρτάται η ευημερία. Όλα τα υπόλοιπα πράγματα, ευχάριστα ή δυσάρεστα, στερούνται αξίας, είναι «αδιάφορα».

Ο Επίκουρος και η θεωρία του στρέφονται σε έναν ηθικολογικό χαρακτήρα της φιλοσοφίας.Στόχος του ήταν η αναζήτηση των αιτιών της ανθρώπινης δυστυχίας και των εσφαλμένων δοξασιών που την προκαλούν, όπως για παράδειγμα η δεισιδαιμονία, ώστε να υπάρξει η αντιπρόταση για την προοπτική μιας ευχάριστης ζωής (ΖΗΝ ΗΔΕΩΣ), που  επιτυγχάνεται με την απουσία του πόνου και φόβου και με τη βίωση μιας ζωής αυτάρκους περιβαλλόμενης από φίλους.



Τον 4ο αιώνα π.Χ. , ο Πυθέας αναλαμβάνει μια αποστολή για να διερευνήσει τα εδάφη πέρα από τη Μεσόγειο. Έφτασε στα όρια της Αρκτικής του τότε γνωστού κόσμου. Ο σκοπός του ταξιδιού του  δεν είναι απολύτως βέβαιος, αλλά μπορεί να ήταν μια προσπάθεια να αναζητήσει άλλες αγορές.

Ο παγκόσμιος χάρτης του Ερατοσθένη. Ο Ερατοσθένης ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο γεωγραφία, επινόησε ένα σύστημα γεωγραφικού πλάτους και μήκους, και έφτιαξε τον πρώτο παγκόσμιο χάρτη με παράλληλους και μεσημβρινούς βάσει των διαθέσιμων γεωγραφικών γνώσεων της εποχής.

Ο Αρίσταρχος ο Σάμιος είναι ο πρώτος καταγεγραμμένος άνθρωπος ο οποίος πρότεινε ηλιοκεντρικό μοντέλο του Ηλιακού Συστήματος, θέτοντας τον Ήλιο και όχι τη Γη, στο κέντρο του γνωστού Σύμπαντος. Οι ιδέες του δεν είχαν γίνει αρχικά αποδεκτές έως ότου αναγεννήθηκαν επιτυχώς και αναπτύχθηκαν από τον Κοπέρνικο περίπου 2000 χρόνια μετά.

Αντίγραφο του 10ου αι. από τη μελέτη του Αρίσταρχου για το μέγεθος της γης του ήλιου και της σελήνης.
Ο Αρχιμήδης ήταν και ένας από τους μεγαλύτερους μαθηματικούς, φυσικούς και μηχανικούς της αρχαιότητας. Συνέδεσε το όνομά του με τη γένεση της μηχανικής στην αρχαία Ελλάδα, τη λύση περίφημων μαθηματικών προβλημάτων, καθώς και με τις αμυντικές εφευρέσεις του που χρησιμοποιήθηκαν όταν οι Ρωμαίοι πολιορκούσαν την πατρίδα του, τις Συρακούσες.

Ο Αρχιμήδης, έργου του Domenico Fetti (1620)

Τα Στοιχεία του Ευκλείδη (Στοιχεῖα) είναι μια μαθηματική και γεωμετρική διατριβή που αποτελείται από 13 βιβλία γραμμένα από τον Ευκλείδη στην Αλεξάνδρεια περίπου το 300 π.Χ.. Περιλαμβάνει μια συλλογή ορισμών, αξιωμάτων και θεωριών που ορίζουν τη μαθηματική σκέψη.

Οι στοές και οι κιονοστοιχίες αποτελούν χαρακτηριστικό δείγμα της ελληνιστικής αρχιτεκτονικής. 

Ο Λαοκόων και οι γιοί του, έργο του 1ου αι. π.Χ. Τα ελληνιστικά αγάλματα, συχνά συμπλέγματα περισσότερων μορφών, χαρακτηρίζονται από κίνηση, θεατρικότητα και εκφραστικότητα.

Η Αφροδίτη της Μήλου, η Νίκη της Σαμοθράκης και η Άρτεμη αποτελούν τρία από τα πιο γνωστά δείγματα της ελληνιστικής γλυπτικής.

Μέρος ψηφιδωτού που απεικονίζει τις εννέα Μούσες και βρέθηκε σε οικεία στην ελληνιστική πόλη Ζεύγμα στα σύνορα Συρίας - Τουρκίας

Ελληνιστικό ψηφιδωτό δαπέδων που βρέθηκε στην Πέλλα της Μακεδονίας


Φίδι-χρυσό βραχιόλι με λυχνίτη, από την Ελληνιστική περίοδο, 3ος-2ος αιώνας π.Χ.


Χρυσά αριστουργηματικά κοσμήματα του 4ου αιώνα π.Χ., που ανήκουν στον περίφημο «θησαυρό», που βρέθηκε στη Δημητριάδα της Θεσσαλίας.