Παρθενώνας

Μια ψηφιακή αναπαράσταση της Ακρόπολης των Αθηνών κατά την κλασική εποχή.

Το εκπληκτικό βίντεο του Κώστα Γαβρά που αποτυπώνει με ψηφιακό τρόπο τη δραματική πορεία  στο χρόνο του σπουδαίου μνημείου της κλασικής εποχής.

Η οπλιτική φάλαγγα της αρχαϊκής εποχής

Οι μαθητές του Α1 αναζήτησαν πληροφορίες για την οπλιτική φάλαγγα και τη σχέση της με τις κοινωνικές διεργασίες της αρχαϊκής εποχής. Ενδεικτικά παρουσιάζονται εδώ οι εργασίες του Γιάννη Ελληνούδη και της Ηλέκτρας Πολούα:

Ελληνούδης Γιάννης:

^{ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΕ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑΣ}

^{Εκτός από τις αλλαγές στον οπλισμό (125) που έγινε βαρύτερος, η φάλαγγα έφερε κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές. Από την κοινωνία και πόλη των αρίστων, περνάμε σε αυτή των οπλιτών. Η φάλαγγα απαιτεί συνοχή των μελών της, κοινωνική ομοιογένεια, αλληλεγγύη, συγχρονισμό, καλλιέργεια της δόξας της πόλης και πολιτική ισότητα. Αυτό συμβαίνει γιατί η νίκη ανήκει σε όλους. Στηρίζεται επίσης στην αρχή της ισότητας (λάφυρα, γη) και της εναλλαγής (αντικατάσταση όσων συμμετέχουν). Έτσι, αναπτύσσονται ιδιαίτεροι δεσμοί μεταξύ των πολιτών. Η ανάγκη υπεράσπισης απαιτεί αύξηση των πολεμιστών. Εδώ η φάλαγγα διευρύνει την πολεμική ιδιότητα που παύει να είναι αριστοκρατικό προνόμιο και απευθύνεται πλέον και σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.}

^{Η ισότητα αυτή, επεκτείνεται και στη δημόσια ζωή. Την πλήρη ταύτιση πολιτικού και οπλιτικού σώματος τη συναντάμε στη Σπάρτη. Πάντως σε όλες τις ελληνικές πόλεις η   πολεμική ιδιότητα γίνεται καθήκον όλων των πολιτών. Ο πόλεμος εντάσσεται στην πολιτική και εξομοιώνει τον πολίτη με τον πολεμιστή ενώ πολιτικές και πολεμικές αρετές, ταυτίζονται, όπως η πολιτική και η στρατιωτική οργάνωση. Ο στρατός είναι η πόλη και δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανέλιξη του πολίτη. Η πόλη γίνεται το σημείο αναφοράς του ατόμου που συμμετέχει σε όλες τις δραστηριότητές της.}

^{Ο κύριος όγκος του στρατού, αποτελείται από αγρότες, που μέχρι τότε ήταν εκτοπισμένοι από την πολιτική ζωή. Τώρα αρχίζουν να συνιστούν το δήμο. Αποκτούν σταδιακά αυτοπεποίθηση απαιτούν (126) πολιτική συμμετοχή και κατ’ επέκταση μερίδιο στην πολιτική εξουσία.} 

^ΠΗΓΕΣ:

http://www.slideshare.net/Kvarnalis75/2-10365671?next_slideshow=1
https://el.wikipedia.org/wiki

www.thesecretrealtruth.blogspot.com/2014/11/blog-post

Ηλέκτρα Πολούα: 

Οπλιτική φάλαγγα

Η οπλιτική φάλαγγα ήταν ένας στρατιωτικός σχηματισμός που αποτελούνταν από οκτώ ή περισσότερες σειρές οπλιτών (φάλαγγες). Ήταν μία νέα τακτική μάχης και διεξαγόταν ανάμεσα σε δύο μεγάλους στρατιωτικούς σχηματισμούς. Με τη δημιουργία της φάλαγγας, συνέβη και η μετακίνηση της χειρολαβής της στρόγγυλης ασπίδας από το κέντρο στο άκρο. Καθώς η χειρολαβή της ασπίδας βρισκόταν πλέον στην άκρη της ασπίδας, η τελευταία κάλυπτε μόνο το αριστερό τμήμα του σώματος του πολεμιστή που την έφερε, αφήνοντας ακάλυπτο το δεξί, την κάλυψη του οποίου αναλάμβανε ο οπλίτης στα δεξιά του συμπολεμιστή, σχηματίζοντας ένα τείχος ασπίδων. Αυτή η αλληλεξάρτηση των συμπολεμιστών στη φάλαγγα, οδήγησε στη δημιουργία μίας εσωτερική συνοχής, λόγω της συνυπευθυνότητας των οπλιτών για τη διασφάλιση της αλληλοκάλυψης.

Κατα τις πρώτες δεκαετίες του 5^ου αιώνα π.Χ. ο τυπικός οπλίτης κρατούσε μία μεγάλη στρογγυλή ασπίδα (διάμετρου ενός περίπου μέτρου). Στην κυρτή επιφάνεια της ασπίδας ήταν συνήθως ζωγραφισμένο το έμβλημα της πόλης – ένα Λ για τη Σπάρτη, μια κεφαλή Γοργόνας για την Αθήνα, το ρόπαλο του Ηρακλή για τη Θήβα. Επιπλέον προστασία πρόσφερε μία περικεφαλαία, οι περικνημίδες και ένας θώρακας, τα οποία ήταν όλα μπρούτζινα. Ο οπλίτης είχε επίσης ένα δόρυ με ξύλινο κοντάρι και σιδερένια αιχμή, καθώς και ένα σιδερένιο σπαθί.

Η ανάπτυξη της οπλιτικής φάλαγγας κατά το 7^ο αιώνα π.Χ. έφερε επανάσταση τόσο στην τέχνη του πολέμου όσο και στην κοινωνία της εποχής. Η συγκρότηση της αποτελούνταν από πολίτες οι οποίοι  είχαν αποκτήσει την ιδιότητα του πολεμιστή και είχαν την ευχέρεια να  εξοπλιστούν με δικά τους έξοδα. Επειδή χρειαζόταν μεγάλο αριθμό εκπαιδευμένων πολεμιστών σημαίνει ότι η μεσαία τάξη ήταν απαραίτητη. Στην οπλιτική φάλαγγα έπαιρναν μέρος τεχνίτες, έμποροι και ελεύθεροι αγρότες. Η οργάνωση της είχε ως συνέπεια την ανάπτυξη της ιδέας της ισότητας, ακόμα και ως προς την άσκηση της εξουσίας. Επίσης σήμαινε ότι οι πολίτες άρχιζαν να απαιτούν μερίδιο και την πολιτική εξουσία, σπάζοντας το μονοπώλιο των αριστοκρατών. Είναι σίγουρο ότι οι στρατιωτικές μεταβολές συνέβαλαν στη μετατόπιση του κέντρου βάρους της πολιτικής εξουσίας.

Γραμμική Β

Η εργασία για τη Γραμμική Β, την πρώτη γραφή της ελληνικής γλώσσας, από τις μαθήτριες του Α3:
Νικολάου Παρασκευή, Τσιρμπινάκη Αναστασία, Τσόχα Αντέλα, Χατζηβασιλείου Ελένη, Χρυσάφη Άννα

Οι Έλληνες κατά τη μυκηναϊκή εποχή

Άλλη μια ενδιαφέρουσα εργασία για τον μυκηναϊκό πολιτισμό από τους μαθητές του Α3:
Σπύρο Μπαμπλά, Γιώργο Σοκόλη, Φώτη Χαρίτο, Ανδρέα Χατζησυμεωνίδη

Μυκηναϊκός πολιτισμός

Η εργασία που παρουσιάζει αναλυτικά τον Μυκηναϊκό πολιτισμό, από τις μαθήτριες του Α3:
Ροδάνθη Πανταζή, Καλλιόπη Τρικάζη, Θεοδώρα Τσομπάνη, Μαρία Χατζηλάρη

Προϊστορικοί πολιτισμοί στον ελλαδικό χώρο

Μια ομάδα μαθητών από το τμήμα Α3 ανέλαβε να παρουσιάσει τους προϊστορικούς πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στον ελλαδικό χώρο. Οι εργασίες τους παρουσιάζονται παρακάτω:

Η εργασία της Καλλιόπης Σαράτση για τον Μινωικό πολιτισμό:

Η εργασία του Νίκου Μεφλιτζίδη για τον Κυκλαδικό πολιτισμό:




Η εργασία του Αλέξανδρου Τρικάζη για τον Μυκηναϊκό πολιτισμό:

Η εργασία του Μιχάλη Τσιάρα για τους Αιγιακούς πολιτισμούς:

Τα «Φοινικικά» γράμματα

Σύγκριση του φοινικικού και του ελληνικού αλφαβήτου,
Πηγή: Α. Σιγάλας, Ιστορία της ελληνικής γραφής, Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ, 1934

   Ονομάζουμε «φοινικικά» γράμματα (Φοινικήια γράμματα στην αρχαία ιωνική διάλεκτο) τα ελληνικά κεφαλαία, γιατί ο Ηρόδοτος (Ιστορία 5, 58) αποδίδει την εφεύρεσή τους στους Φοίνικες. Πρόκειται για τη σημιτική γραφή που υιοθέτησαν οι Έλληνες γύρω στο 10ο π.Χ. αι.

   Η ανακάλυψη του αλφαβήτου είναι σπουδαία όχι μόνο για την ιστορία της ελληνικής γλώσσας, αλλά και για την ιστορία του πολιτισμού γενικά. Τα αλφάβητα που χρησιμοποιούμε και χρησιμοποιήσαμε για να καταγράψουμε τις ευρωπαϊκές γλώσσες, ιδιαίτερα το λατινικό και το κυριλλικό, αποτελούν προσαρμογές του ελληνικού αλφάβητου. Και οι περισσότερες γλώσσες γράφονται ή μπορούν να γραφούν με το λατινικό αλφάβητο.

   Η επινόηση του αλφάβητου είναι αποτέλεσμα συνεργασίας των Σημιτών και των Ελλήνων. Οι πρώτοι επινόησαν γράμματα, για να δηλώσουν τα σύμφωνα, γιατί στις σημιτικές γλώσσες η δήλωση των συμφώνων, που αποτελούνται από τη ρίζα και το νόημα, αρκεί για την κατανόηση του γραπτού μηνύματος. Έδωσαν σ' αυτά τα γράμματα «κύρια ονόματα» που διατηρούνται ακόμα. Όμως δεν μπόρεσαν να εκφράσουν την αφηρημένη έννοια του φωνήματος με τις δύο εκδοχές, το σύμφωνο και το φωνήεν.

   Η δημιουργία των φωνηέντων, ή μάλλον η χρήση ορισμένων γραμμάτων για τη δήλωση των φωνηέντων, η οποία ήταν απαραίτητη για την προσαρμογή των σημιτικών γραμμάτων στην Ελληνική, πρέπει να έγινε γύρω στο 10ο π.Χ. αι. Οι πιο παλιές πηγές, που περιέχουν ελληνικό αλφάβητο (επιγραφή του αγγείου του Διπύλου), χρονολογούνται γύρω στο 720 π.Χ.

   Για να δηλώσουν τα φωνήεντα οι Έλληνες χρησιμοποίησαν σύμφωνα του σημιτικού αλφαβήτου που δεν υπήρχαν στην Ελληνική. Έτσι, το σύμφωνο alef, που δήλωνε απλά το άνοιγμα του στόματος, έγινε ένα φωνήεν (α) με το όνομα άλφα. Η απλή δάσυνση hé δήλωσε τον ήχο του φωνήεντος (e), που είναι ταυτόχρονα ε και η στην παλιά μορφή του αττικού αλφαβήτου (πριν από το 403 π.Χ.). Το σύμφωνο γιώδ (j) έγινε απλά το φωνήεν ι. Το λαρυγγικό σύμφωνο ayn χρησίμευσε για το (ο), μακρό και βραχύ, χωρίς αρχικά να υπάρχει διάκριση μεταξύ τους. Έπειτα ξεχώρισαν το (ο) μακρό υπογραμμίζοντας το, δημιουργώντας έτσι το ωμέγα. Αυτό το πρώτο αλφάβητο δεν περιελάμβανε και δεν θα συμπεριλάβει μέχρι τον 9ο μ.Χ. αι. παρά μόνο μια σειρά από γράμματα, τα κεφαλαία.

   Το Άλφα ονομάζεται έτσι, γιατί το σχήμα του γράμματος θυμίζει το σχήμα μιας κεφαλής βοδιού και γιατί η λέξη alef, που σημαίνει «βόδι», στη σημιτική γλώσσα των Χαναναίων αρχίζει από «Α».

   Το Η, το heth του σημιτικού αλφάβητου, δήλωνε την αρχική δάσυνση στο δυτικό ελληνικό αλφάβητο που είχε μεταδοθεί στους Λατίνους, - είναι το γαλλικό h, το λεγόμενο «δασύ». Εφόσον η δάσυνση στην αρχή μιας λέξης είχε εκλείψει στην ιωνική διάλεκτο, το γράμμα ήταν διαθέσιμο για να δηλώσει το μακρό ανοιχτό (e). Όταν το 403 υιοθετήθηκε το ιωνικό αλφάβητο και για την καταγραφή της αττικής διαλέκτου, χρειάστηκε ένα σημείο για την αρχική δάσυνση που υπήρχε πάντα σ' αυτή. Η αριστερή πλευρά του Η χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει τη δάσυνση (δασεία), ενώ η δεξιά πλευρά χρησίμευε, από τον 3ο αι. π.Χ., για να δείξει την απουσία δάσυνσης (ψιλή).

   Τα σημερινά ονόματα ορισμένων φωνηέντων αντιστοιχούν μερικές φορές σε αρχαίες προφορές. Το έψιλον (ε ψιλόν) επιτρέπει ακόμα τη διάκριση στις δύο καταγραφές του φθόγγου (ε), ανάλογα αν γράφεται με ένα ή δύο γράμματα (ε, αι). Αλλά το ύψιλον, (ü ψιλόν), μας παραπέμπει σε μια εποχή, πριν από τον 9ο μ.Χ. αι., όπου τα δύο (ü), και το υ και το οι, συγχέονταν το ένα με το άλλο, διακρίνονταν όμως από τα (i).

Το φοινικικό αλφάβητο (1η στήλη) και τα σχήματα των ελληνικών γραμμάτων σε μερικά αρχαία ελληνικά αλφάβητα.

Πηγή: http://www.greek-language.gr